14 Απριλίου
Αγαπημένο μου ημερολόγιο
Η καθημερινότητα ενός τετραπληγικού μοιάζει με ταινία θρίλερ που προβάλλεται όμως σε άδεια αίθουσα: ενώ είναι γεμάτη σασπένς που κόβει την ανάσα, δεν υπάρχει κανείς για να το αντιληφθεί εκτός από τον ίδιο τον ανάπηρο. Ξαπλώνεις τη νύχτα να κοιμηθείς με την αγωνία μη τυχόν και λυθούν οι ιμάντες της μάσκας οξυγόνου ή μήπως παρουσιαστεί κάποια διαρροή στον σωλήνα και διακοπεί ξαφνικά η τροφοδοσία με αέρα. Έχεις βέβαια δίπλα σου ένα ξύλο και μ’ αυτό χτυπάς τον τοίχο για να ειδοποιήσεις αν κάτι δεν πάει καλά, όμως η μητέρα σου που κοιμάται στο διπλανό δωμάτιο είναι ηλικιωμένη και βαριακούει, με αποτέλεσμα να μην αντιλαμβάνεται πάντοτε τα χτυπήματα. Ξυπνάς το πρωί και σε περιμένει άλλη αγωνία. Η κύστη σου σε πιέζει, πρέπει επειγόντως να πας στην τουαλέτα, όμως ο προσωπικός βοηθός σου έχει αργήσει, όχι πολύ, πέντε λεπτά μονάχα, κι ωστόσο σ’ αυτό το σύντομο διάστημα, απ’ το μυαλό σου περνούν τα πιο δυσοίωνα σενάρια. Κι αν του έτυχε κάτι; Αν αρρώστησε; Αν δεν έρθει καθόλου; Τι γίνεται τότε; Ποιος θα σε σηκώσει απ’ το κρεβάτι; Ποιος θα σε πλύνει και θα σε ντύσει; Κι αν την ώρα που σε σηκώνει για να σε καθίσει στο αναπηρικό αμαξίδιο, του γλιστρήσεις και πέσεις; Πολλές φορές πηγαίνει η στάμνα στη βρύση, μία πέφτει και σπάει και η δική σου στάμνα είναι ήδη ραγισμένη. Το άγχος αυτής της μίας φοράς σκιάζει και τις υπόλοιπες. Κι όταν επιτέλους έρθει και σε σηκώσει και σε πλύνει και σε ντύσει και σε καθίσει στο αναπηρικό αμαξίδιο, όταν όλα θα έχουν τακτοποιηθεί με τον συνήθη τρόπο, τότε ξεκινά η άλλη έγνοια. Για τις επόμενες δεκατρείς ώρες, ώσπου να βραδιάσει και να έρθει η στιγμή να πλαγιάσεις και πάλι, θα βρίσκεσαι έγκλειστος στο κλειστοφοβικό σου γραφείο, καθηλωμένος μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή. Ο ελεύθερος χρόνος είναι το μοναδικό που διαθέτεις εν αφθονία αλλά η ακινησία τον κάνει να μοιάζει με έκτιση ποινής. Είσαι άνθρωπος με ενδιαφέροντα, ωστόσο αναρωτιέσαι πώς να γεμίσεις αυτό το αδρανές κενό που σε περιβάλλει. Σισύφειο άχθος· όσο επινοητικός κι αν φανείς, στο τέλος της μεγάλης μέρας το κενό θα έχει κι εκείνο μεγαλώσει. Κάτι άλλο πρέπει να σκεφτείς, κάτι παραπάνω πρέπει να υπάρχει…
Να σ’ επισκεπτόταν τουλάχιστον κανείς; θα ήταν σαν μια όαση στην έρημο της απομόνωσής σου. Όμως τον τελευταίο καιρό κι οι επισκέπτες έχουν αραιώσει. Φίλοι και συγγενείς έχουν τις δικές τους έγνοιες, μ’ εσένα θ’ ασχολούνται; Ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω σου, πάρ’ το λοιπόν απόφαση και μην παραπονιέσαι, δεν έχεις το δικαίωμα, δεν είσαι δα κι η πιο ευχάριστη παρέα έτσι πικρόχολος που έχεις καταντήσει. Φυσιολογικό να σε αποφεύγουν οι αλλοτινές σου συναναστροφές, λυπηρό θέαμα η αρρώστια κι οι άνθρωποι αυτοπροστατεύονται αποστρέφοντας ενστικτωδώς το βλέμμα από καθετί που θα τους στενοχωρούσε. Μόνο η οικογένεια στέκεται πλάι σου, η μάνα, οι αδερφοί σου· αν τους συμβεί τίποτα, τότε τι θ’ απογίνεις;
Σε πιάνει φρίκη όταν σκέφτεσαι ότι αυτή είναι η ζωή σου τα τελευταία πέντε χρόνια και έτσι θα είναι και τα επόμενα που σου απομένουν. Πόσο οικτρό! Εσύ που νόμιζες πως ήσουν πλασμένος για τα μεγάλα έργα, τα ταξίδια, την τέχνη και τον έρωτα, ν’ αγκομαχάς τώρα για μια ακόμη ανάσα που θα παρατείνει για λίγο τούτη την άθλια ύπαρξη. Αξίζει άραγε τον κόπο και την αγωνία;
Έρχονται στιγμές που ο θάνατος φαντάζει ελεήμων, μια λύτρωση απ’ τα δεινά του βίου, κι ακόμα χειρότερα, μια επιλογή σχεδόν ορθολογική για κάποιον που βρίσκεται στην κατάστασή σου. Όμως η ευθανασία απαγορεύεται στη χώρα σου κι εσύ είσαι πολύ δειλός -ή πολύ ανήμπορος- για να αυτοκτονήσεις. Κι έτσι συνεχίζεις ν’ ανασαίνεις και να ζεις, όχι από κεκτημένη ταχύτητα αλλά με τη δύναμη της αδρανείας.
Σήμερα όμως ήταν μια καλή μέρα. Φάνηκε απ’ το πρωί. Κοιμήθηκες βαριά, δίχως διακοπές και δίχως όνειρα· αυτό είναι το καλύτερο απ’ όλα, τα όνειρα αναστατώνουν. Όταν άνοιξες τα μάτια, ο βοηθός σε περίμενε ήδη στο διπλανό δωμάτιο· ούτε που πρόλαβες ν’ ανησυχήσεις. Άλλο ένα δώρο: Η ευτυχία κρύβεται -και βρίσκεται- στα πιο απλά πράγματα και τίποτα δεν είναι πιο απολαυστικό από την αφόδευση μετά από ένα τετραήμερο δυσκοιλιότητας. Η προσωπική υγιεινή και η ένδυση ολοκληρώθηκαν δίχως προβλήματα, και το κυριότερο, χωρίς τη δύσπνοια που σε ταλαιπωρεί εδώ και καιρό. Ακόμα και ο ημερήσιος έλεγχος σωματικών πόνων δεν απέδωσε σημαντικά ευρήματα. Δεν πονάς πουθενά, ούτε καν στην πληγή από την κατάκλιση· αυτό πια ισοδυναμεί με θαύμα! Αισθάνεσαι σχεδόν ευτυχής, προσωρινά συμφιλιωμένος με το σώμα σου, τον σιαμαίο άσπονδο εχθρό σου που μισείς και λατρεύεις. Ξέρεις πως δεν θα διαρκέσει πολύ, γι’ αυτό φρόντισε να το απολαύσεις!
Βρίσκεσαι τώρα καθισμένος στην αγαπημένη σου θέση στο γραφείο με μια κούπα αχνιστό καφέ να σε περιμένει· είναι ό,τι κοντινότερο μπορείς πλέον να φανταστείς στην ευτυχία. Μπροστά σου η οθόνη του υπολογιστή ανοίγει παράθυρα στον κόσμο. Τόσες και τόσες επιλογές σού προσφέρονται κι είναι στο χέρι σου να διαλέξεις! Μπορείς να ξεφυλλίσεις τις εφημερίδες με τα νέα της ημέρας. Μπορείς να διαβάσεις κάτι πιο λογοτεχνικό, το Έγκλημα και Τιμωρία που συζητάτε στην διαδικτυακή λέσχη ανάγνωσης. Αν δεν έχεις κέφι όμως για σοβαρές αναγνώσεις, δεν πειράζει, μπορείς να παίξεις σκραμπλ με τον Στέλιο ή τάβλι με κάποιον άγνωστο. Να μαντέψεις τον δολοφόνο στο αστυνομικό σήριαλ που παρακολουθείς. Να κατεβάσεις πειρατικά την τελευταία ταινία του Λάνθιμου. Να δεις τα γκολ του Champions League. Να χαζέψεις την Valentina Nappi να σου μοστράρει προκλητικά τα τροφαντά της οπίσθια. Κάτι θα βρεις για να περάσεις την ώρα σου.
Όμως όχι! Ξέρεις ότι αυτοί είναι περισπασμοί του Σατανά για να σ’ απομακρύνει απ’ το καθήκον σου. Μην ενδώσεις στον πειρασμό της ευκολίας! Εσύ είσαι προορισμένος για τα δύσκολα. Μην σπαταλάς τον χρόνο σου, είναι πολύτιμος και δεν σου περισσεύει. Αφοσιώσου στην αποστολή σου, σ’ αυτό που οφείλεις να ολοκληρώσεις. Πρέπει πάση θυσία να τελειώσεις την τριλογία σου, η Παράγκα σε περιμένει. Δεν έχει σημασία που τα βιβλία σου δεν βραβεύονται, που οι κριτικοί σε αγνοούν και το ευρύ αναγνωστικό κοινό σού γυρίζει την πλάτη, εσύ έχε πίστη στην αξία του έργου σου, κάποια στιγμή, έστω και μετά θάνατον, θα έρθει η δικαίωση που επιδιώκεις.
Κι έτσι, περνάς από την απελπισία στη μεγαλομανία. Δεν το ομολογείς σε κανέναν από φόβο μην γελοιοποιηθείς αλλά στο κάτω-κάτω της γραφής, τι σημασία έχει; Αρκεί που σου δίνει ένα κίνητρο να συνεχίσεις την προσπάθεια και πού ξέρεις; ίσως κάποτε και να τα καταφέρεις. «Όποιος επιμένει στην τρέλα του, στο τέλος γίνεται προφήτης».
Μόνο οι Ευτυχισμένες Μέρες μού έρχονται στο νου. Η Γουίνι. Εκεί με παραπέμπει κι ο τίτλος. Δεν θυμάμαι πώς τελειωνει ο Μπέκετ, ίσως όπως εσύ, εδώ.